Skip to main content
 

Aktuelles & Presse

Contact Icon

Noch Fragen an das Waldbüro?
Telefonische Sprechzeiten:
Mo. - Fr.: 8 - 12 Uhr
Mi.: 14 - 16 Uhr

Telefon:
0 61 04 - 95 36 44 37
0 61 04 - 95 36 44 36

waldkindergarten@awo-obertshausen.de

Du möchtest eine Ausbildung als Erzieher/-in starten?

Der Naturraum Wald ist Deine Wohlfühl-Gebiet, in dem Du dich beruflich entfalten möchtest? Dann bewirb Dich jetzt bei uns und werde ein Teil der AWO!

 

Waldsicherheitstraining vom Praktiker

„Uns ist es wichtig, dass die Kinder sorglos herumtollen können. Dazu gehört, dass wir den Wald und die Bäume kennen und einschätzen können, wo in unserem Bereich Gefahren lauern könnten “, begrüßte Hannah Gleißberg vom Leitungsteam der Wald- und Naturkindergärten der AWO Obertshausen die Teilnehmerinnen und Teilnehmer des diesjährigen Waldsicherheitstrainings auf dem Gelände der „Wilden Erdbären“ an der Laakirchener Straße.

 

„Durch seine lockere Art, Wissen über die Bäume zu vermitteln, gepaart mit Spaß und ohne Angstfaktor, freuen wir uns, dass Baumpfleger Tobias Waldschmitt die Waldsicherheitstrainings leitet“, ergänzte Gleißberg und erinnerte an das überarbeitete „Handlungskonzept für Gefahrensituationen und Präventionsmaßnahmen im Waldkindergarten“, das allen Erzieherinnen und Erziehern zugesandt worden war. Zusätzlich teilte sie die von Hessenforst erstellten „Hinweise für einen sicheren Waldbesuch aus“, die Tobias Waldschmitt anhand von praktischen Beispielen versinnbildlichte.

„Durch Abklopfen der Stämme kann man hören, ob sie noch standfest sind oder nicht“, erläuterte Waldschmitt und demonstrierte der Gruppe an unterschiedlichen Bäumen die voneinander abweichenden Geräusche. „In den unteren Bereichen haben viele Bäume nur noch wenige oder keine Äste mehr, weil dort kaum noch Licht hin kommt und der Baum zu viel Energie bräuchte, um den Ast zu erhalten. In der Folge stirbt der Ast ab.“ Waldschmitt ermutigte das Team, möglichst viel zu beobachten, die Bäume um die Rastplätze herum abzuklopfen und die Klänge einzuordnen. Anhand der Bestimmung der Baumhöhe lernten die Teilnehmerinnen und Teilnehmer, den Fallradius eines Baumes abzuschätzen. Waldschmitt erinnerte daran, die Kinder nicht auf oder gar unter Wurzeltellern spielen zu lassen, da sie umkippen könnten. Morsche Bäume erkenne man insbesondere an fehlender Rinde oder an Pilzen, die aus den Stämmen wachsen. Außerdem sollten die Kinder nicht auf hängenden Bäumen balancieren oder hangeln. Gleichwohl böte der Wald auch heute noch genügend Gelegenheiten, um pädagogisch wertvoll mit dem Nachwuchs arbeiten zu können, betonte Waldschmitt.

Waldkitas der AWO Obertshausen bilden sich fort

Frei nach dem Motto „Stillstand ist Rückschritt“ trafen sich die Erzieherinnen und Erzieher der Wald- und Naturkindergärten der AWO Obertshausen zu einer zweitägigen Fortbildung. Aufgeteilt in drei Gruppen behandelten sie, mit Unterstützung von Fachreferenten, Themen wie „Kinder mit herausforderndem Verhalten“, „Körper, Kuscheln, Doktorspiele“ und „Beobachten und Dokumentieren“, die an den Hessischen Bildungs- und Erziehungsplan (HBEP) angelehnt sind.

 

Mit der einführenden Frage „Was ist Verhalten?“ leitete Referent Sebastian Scheyhing die rund 30 Teilnehmerinnen und Teilnehmern im Infozentrum des Wildparks „Alte Fasanerie“ in Klein-Auheim in die Thematik ein und betonte, dass es einfühlsam zu beobachten gilt. Jedes herausfordernde Verhalten habe einen Hintergrund, den die Erzieherinnen und Erzieher versuchen sollten zu erkennen. Die Frage „Welche Erfahrungen haben die Kinder gemacht, die sie selbst herausfordern?“ sei eine gute Leitlinie auf diesem Weg. „Neben dem fachlichen Input ist mir der Austausch in der Gruppe ein besonderes Anliegen“, betonte Scheyhing, der über 20 Jahre als Erzieher, davon zehn Jahre in leitender Funktion, im Odenwald tätig war und seit 2011 auch als Systemischer Berater wirkt.

Der Inhaber des Unternehmens „Beratung im Dialog“ unterschied zwischen zweckorientiertem, werteorientiertem, traditionellem und affektgesteuertem Verhalten und hob hervor, dass die Wahrnehmung von Verhaltensauffälligkeiten bei Kindern eine sehr subjektive Einschätzung sei, die von der beobachtenden Person sowie den gesellschaftlichen Normen, Werten und Erwartungen abhänge. „Nicht alles, was stört, ist auch eine Störung“, sagte Scheyhing und stellte die Frage in den Mittelpunkt: „Wie können wir durch Beteiligung der Kinder ihren Wünschen und Bedürfnissen gerecht werden?“

Eine zweite Gruppe der Erzieherinnen und Erzieher traf sich in Gettenbach im Seminarraum im Heckers, in Gründau zum Thema „Beobachten und Dokumentieren, einen ressourcenorientierten Blick entwickeln und Ziele für die pädagogische Arbeit gewinnen.“ Christine Rössel, Freiberufliche Bildungsreferentin und landeszertifizierte Multiplikatorin für den hessischen Bildungs- und Erziehungsplan konnte durch die Anwendung von verschiedenen Methoden aufzeigen wie Beobachtung und Dokumentation im pädagogischen Alltag gelingen kann. Durch Beobachtungen lernen wir jedes Kind individuell kennen und können die jeweiligen Entwicklungsschritte ressourcenorientiert begleiten. Die Stärkung der sozialen und emotionalen Kompetenzen spielen hierbei eine bedeutende Rolle für die Kinder im Elementarbereich.

Unter dem Leitspruch der Referentin Christine Rössel „Entwicklung braucht Begleitung – keine Kritik“ traf sich eine zweite Gruppe der Erzieherinnen und Erzieher im Seminarraum der Gruppe „Die wilden Goldadler“ in Gettenbach, um der Frage nachzugehen: „Wie können wir Kinder bei der Regulation von starken Gefühlen begleiten und wie unterstützen wir das Sozialverhalten?“,

Eine dritte Gruppe traf sich unter der Leitung von Katharina Luley und Leonid Hamm von Profamilia Dietzenbach im Waldbüro der AWO Obertshausen an der Birkenwaldstraße an das Thema der im Herbst stattgefundenen Fortbildung „Kindliche Sexualität und psychosexuelle Entwicklung“ anknüpfte. „Im August wird die Fortbildung mit einem dritten Tag abgerundet und wir sprechen über die Umsetzung der Ergebnisse im Alltag, sagte Erzieherin und pädagogische Fachbereichsleitung Bianca Weinert.

Sommerfest in verwandter Umgebung

Nahe am täglichen Arbeitsumfeld fanden sich Erzieherinnen und Erzieher der Wald- und Naturkindergärten der AWO Obertshausen zum Ausklang des Kindergartenjahres zusammen. Der Hof der 1684 erbauten Mühlenanlage, den das Projekt Sultan und der Kaindlhof nutzen, zwei zertifizierte Begegnungshöfe mit pädagogischen Freizeit- und therapeutischen Hilfsangeboten in Gründau-Breitenborn, war Treffpunkt der Aktiven, die Mitgeschäftsführer Simon Goss begrüßte. Gleichzeitig bedankte er sich beim Mitarbeiterteam für seinen überdurchschnittlichen Einsatz im zurückliegenden Jahr und wies bereits auf kommende Termine, darunter die Sommerklausur Ende August, hin.

 

„Auf einem Baum im Waldkindergarten, da sitzt ne kleine Nachtigall und die singt lalala hey“, stimmte Hannah Gleißberg aus dem Leitungsteam einen Refrain an. Aufgeteilt auf drei Gruppen steuerten anschließend die Erzieherinnen und Erzieher unter dem Motto „Selbst etwas Schönes erleben“ das Gros der rund 250 Tiere der beiden kooperierenden Höfe, darunter Lamas, Ziegen, Schafe, Esel, Zwergzebus und Yaks, an, die an mehreren Standorten in Breitenborn und Gettenbach versorgt werden. Anja Kaindl, die zusammen mit ihrem Mann Thomas und allen Tieren aus der Nähe von Augsburg Ende letzten Jahres nach Breitenborn übergesiedelt war, führte ihre Gruppe auf die knapp 4.000 Quadratmeter naturbelassenen Weideflächen hinter ihrem Wohnhaus, auf denen 28 Hühner, acht Meerschweinchen, zwölf Ziegen, acht Schweine, drei Kängurus und zwei Emus leben. Insbesondere Lamas, von denen sich rund 50 in vier verschiedenen Herden zusammenfinden, und Alpakas haben es den beiden, die ihre Ausbildung im Münchner Tierpark Hellabrunn absolviert und viele Jahre dort tätig waren, angetan.

„Schon im Kindergarten wusste ich, dass ich Tierpflegerin werden und bald darauf auch, dass ich ein Lama haben möchte“, erinnert sich die im nahe des Bodensees gelegenen österreichischen Dornbirn aufgewachsene Kaindl. Die Besuche im Stuttgarter Zoo Wilhelma verstärkten ihr Bild vom Traumberuf ebenso wie die Kurzfilme des SWR über das Leben der Tiere und Pfleger im Stuttgarter Zoo. Nach der erfolgreichen Ausbildung folgten den fünf Jahren im Affenhaus zwei Jahre die Begleitung von Eisbären, Pinguinen und Robben, ehe sie als Bereichsleiterin für rund die Hälfte des Zoos Verantwortung übernahm. „So stellen wir uns ein Drachenei vor“, ist die Antwort vieler Kinder, wenn sie erstmals das riesige Ei eines Emus sehen. „Rund zehn Hühnereier passen in das durch seine grüne Farbe gut im Gras getarnte Ei des australischen Laufvogels“, verrät Kaindl, aber auch, dass die Henne während der Sommerzeit in Down Under, die von Dezember bis März reicht, bis zu 15 Eier ins Nest legt, während der Hahn sie ungefähr 60 Tage bebrütet und auch den Nachwuchs groß zieht. Nicht nur wegen des hohen Gewichts, sondern auch wegen der ausgedünnten Federn ist ein Fliegen für Emus, die sich in einem kräftesparenden Trott fortbewegen, nicht möglich.

Januar 7 2015
Reform der Schuldenbremse für Investitionen in Klimaschutz, gute Arbeit und starken Sozialstaat

Deutscher Gewerkschaftsbund, Arbeiterwohlfahrt und Bund für Umwelt und Naturschutz fordern eine Reform der […]

MEHR LESEN

Als Deutscher Gewerkschaftsbund (DGB), Arbeiterwohlfahrt (AWO) und Bund für Umwelt und Naturschutz (BUND) fordern wir eine Reform der Schuldenbremse bei Bund und Ländern, die Investitionen in eine soziale, ökologische und resiliente Wirtschaft und Gesellschaft ermöglicht.

Eine Sonderregelung allein für Rüstungsausgaben oder ein zusätzliches Sondervermögen für die Bundeswehr löst die zentralen gesellschaftlichen und wirtschaftlichen Herausforderungen nicht.

Michael Groß, AWO-Präsident: „Wir leben in unsicheren Zeiten. Es ist daher ein alternativloser Akt der Vernunft, nun schnellstmöglich vorzusorgen und mit einem breiten Konsens im Parlament den nötigen finanziellen Spielraum für die nächsten Jahre zu schaffen. Das Mittel der Wahl darf jetzt nicht ein Sondervermögen allein für die Ertüchtigung des Wehretats sein. Es ist Zeit für eine Reform der Schuldenregel, die den Bundeshaushalt entlastet und große Investitionen in den sozialen Zusammenhalt, wie eine Wohnungsbauoffensive, ermöglicht, statt die nächste Regierung zu Kürzungen im Sozialen zu zwingen.“

Verena Graichen, Bundesgeschäftsführerin Politik des BUND: „Wir brauchen dringend eine Reform der Schuldenbremse, die Investitionen in technischen und natürlichen Klimaschutz sowie in die Wiederherstellung natürlicher Lebensräume ermöglicht. Die Akzeptanz für die ökologisch notwendigen Maßnahmen wird es nur geben, wenn diese sozial gerecht ausgestaltet sind. Gute Arbeit, ein bezahlbares Leben und der Erhalt unserer Lebensgrundlagen müssen Hand in Hand gehen.“

Stefan Körzell, geschäftsführender DGB-Bundesvorstand: “Deutschland braucht Investitionen in eine gerechte Modernisierung der Wirtschaft, in zukunftsfähige Arbeitsplätze und bezahlbare Energie. Der milliardenschwere Investitionsstau bei der Verkehrsinfrastruktur, bei Bildung, Digitalisierung, Krankenhäusern und bezahlbarem Wohnraum muss endlich beseitigt werden. Dafür muss die Schuldenbremse im Grundgesetz investitionsfreundlich reformiert werden. Wer jetzt weiter auf einen unsinnigen Sparkurs setzt, spart nicht für unsere Kinder, sondern an ihrer Zukunft.“

Januar 7 2015
Die AWO fordert eine konsequente Umsetzung von Geschlechtergerechtigkeit

Der Bundesverband hat gleichstellungspolitische Forderungen an die künftige Bundesregierung formuliert, darunter […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 7 2015
AWO fordert „Sozialstaat für die Demokratie“

Der Bundesverband ruft die demokratischen Parteien dazu auf, die Bedeutung des Sozialstaats für die Demokratie im Wahlkampf zum Thema zu machen.

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 7 2015
Kinderarmut beenden!

AWO, ZFF und Bundesjugendwerk der AWO stellen Factsheets zur Überwindung sozialer Ungleichheit in Kindheit und Jugend vor. Die 12 Datenblätter, von denen das erste heute [..]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 7 2015
Die AWO fordert eine konsequente Umsetzung von Geschlechtergerechtigkeit

Der Bundesverband hat gleichstellungspolitische Forderungen an die künftige Bundesregierung formuliert, darunter […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 7 2015
Die AWO fordert eine konsequente Umsetzung von Geschlechtergerechtigkeit

Der Bundesverband hat gleichstellungspolitische Forderungen an die künftige Bundesregierung formuliert, darunter […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 7 2015
AWO fordert „Sozialstaat für die Demokratie“

Der Bundesverband ruft die demokratischen Parteien dazu auf, die Bedeutung des Sozialstaats für die Demokratie im Wahlkampf zum Thema zu machen.

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 7 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 7 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 7 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

1 | 2
Januar 7 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 7 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 7 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 7 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 7 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 7 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 7 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 7 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 8 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 8 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 8 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 8 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 8 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 8 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 8 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 8 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 9 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 9 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 9 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 9 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

Januar 9 2015
AWO fordert CDU-Chef Merz auf: Die Brandmauer muss stehen!

Die AWO ist schockiert über die jüngsten Vorschläge des Unions-Kanzlerkandidaten zur Asylpolitik sowie über […]

MEHR LESEN

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua. Ut enim ad minim veniam, quis nostrud exercitation ullamco laboris nisi ut aliquip ex ea commodo consequat. Duis aute irure dolor in reprehenderit in voluptate velit esse cillum dolore eu fugiat nulla pariatur. Excepteur sint occaecat cupidatat non proident, sunt in culpa qui officia deserunt mollit anim id est laborum. Curabitur pretium tincidunt lacus. Nulla gravida orci a odio. Nullam varius, turpis et commodo pharetra, est eros bibendum elit.

1 | 2 | 3